De gezondheid van je baby – Waar moet je op letten?

De gezondheid van je baby - Waar moet je op letten?De gezondheid van je baby – Hoe houd je je baby zo gezond mogelijk?
Natuurlijk vind je een goede gezondheid voor je kindje het allerbelangrijkste. Maar hoe ziet een pasgeboren kindje eruit? En zijn die rode vlekjes schadelijk? Wanneer wordt het hielprikje gegeven? Wanneer moet ik nou wel of niet naar de huisarts? Je wilt immers niet overbezorgd over komen, maar je wilt toch ook geen enkel risico nemen met je kindje.

Hielprik

Binnen 10 dagen (tussen de 5e en 8e levensdag) na de geboorte komt een arts of (wijk)verpleegkundige langs om een beetje bloed af te nemen. Dit gaat middels een klein krasje in de hiel van je kindje. Het bloed wordt op een kaartje geveegd.
Door dit bloedonderzoek kunnen zeventien stofwisselingsziekten in een vroeg stadium worden herkend. De ziektes zijn gelukkig zeldzaam, maar wel zeer ernstig.
Door een vroege diagnose kan er gelijk met de behandeling worden begonnen. Als deze ziektes niet tijdig worden opgespoord en behandeld worden, kan dit tot zwakzinnigheid van je kindje leiden.

De hielprik – Waar is die goed voor?
Hoe ziet een pasgeboren baby eruit?
Hoe worden baby’s onderzocht op aangeboren of erfelijke aandoeningen?

Plas en poep

Vlak na de geboorte doen veel baby’s gelijk al een flinke plas. Dit komt door de afkoeling. De eerste ontlasting komt pas na één of twee dagen. Je verloskundige en/of kraamverzorgster zal dit goed in de gaten houden, want afwijkingen moeten zo snel mogelijk worden verholpen.

Luiers verschonen en luieruitslag

Iedere keer als je kindje in zijn luier heeft gepoept of geplast, moet je zijn luier verschonen. Je kunt het bijvoorbeeld voor (of na) iedere voeding doen. Op die manier kun je het (bijna) niet vergeten. Uiteraard moet een poepluier wel gelijk worden verschoond.
Het verschonen kan wel oplopen tot zes of zeven keer per dag. Bij een meisje kan bij een poepluier de schaamlipjes helemaal onder zitten. Deze kun je schoon krijgen met lauw water. Je hoeft de schaamplipjes niet helemaal open te duwen, maar wel goed schoonmaken waar je bij kan.

Luier verschonen en luieruitslag
Wegwerpluiers of wasbare luiers?

De gezondheid van je baby - Waar moet je op letten?

Darmkrampjes en diarree

Als je kindje vaak huilt, kan één van de oorzaken liggen in het feit dat hij last kan hebben van darmkrampjes. Voor de geboorte zijn de darmen van je baby nog niet echt actief. Na de geboorte krijgen de darmen ineens voeding te verwerken, hierdoor kunnen darmkrampjes ontstaan. Je baby is ontroostbaar en trekt zijn beentjes op. De krampjes kunnen worden veroorzaakt wanneer de moeder borstvoeding geeft en een prikkelende voeding heeft gegeten (prei, ui, bonen) maar het kan ook voorkomen als je kindje veel lucht heeft ingeslikt tijdens de voeding of als er teveel voeding in één keer wordt gegeven.

Verslikken en verstikking – Baby EHBO

Neem de tijd

Neem de tijd voor de voeding en laat je kindje niet te snel drinken. Een kleiner gaatje in de speen kan soms helpen. Probeer te voorkomen dat er lucht wordt meegezogen door op de stand van de fles te letten. Als je kindje last heeft van krampjes kun je iets warms op zijn buikje leggen of met je hand zacht over zijn buikje wrijven. Als je kindje te gulzig eet en hierdoor teveel lucht binnen krijgt, kun je hem tussen de voeding door even laten boeren.

Diarree

Diarree is gevaarlijk voor baby’s omdat zij er snel door uitdrogen. Als hij daarbij ook nog eens flinke koorts heeft en/of spuugt, bel dan direct je arts. Om uitdroging tegen te gaan heeft je kindje (in de juiste verhoudingen) zout, suiker en vocht nodig. Een dergelijke oplossing is bij de apotheek of drogist te verkrijgen.

Oh jee… darmkrampjes!
Fopspeen – Is een fopspeen slecht voor je baby?
Koorts – Waar is koorts goed voor? Wat kun je er aan doen?
Handige tips om je baby te troosten

Taaislijmziekte

Taaislijmziekte is een erfelijke ziekte die bij 1 op de 3000 kinderen voorkomt (ongeveer 60 per jaar). De ziekte uit zich door slecht functionerende klieren. De slijmklieren produceren een taai slijm in de ademhalingswegen dat bijzonder moeilijk is uit te hoesten.
Een eerste teken kan zijn dat de pasgeborene lijdt aan een darmverstopping. De eerste ontlasting blijft achterwege.

Langdurig geel

Een tweede signaal kan zijn dat het kindje langdurig geel blijft en als laatste kan het kindje een nogal suffige indruk maken en/of braken. Uiteraard vormt het belangrijkste verschijnsel het voortdurend hoesten.
Door een goede verzorging en heel veel ademhalingsoefeningen (deze kan je arts of verpleegkundige je leren) kunnen ouders veel doen om de gezondheid van hun kindje te verbeteren. Baby’s met taaislijmziekte moeten zeer energierijk eten, omdat hun spijsvertering niet optimaal werkt.

Indalen

Bij drie op de honderd pasgeboren jongetjes ontbreekt een zaadbal of zelfs allebei de zaadballen. Bij sommige jongetjes kan er ook nog iets met het plassertje aan de hand zijn.
De zaadballetjes worden in de buikholte van je kindje aangemaakt, in de zevende maand van de zwangerschap horen de balletjes zich, via het lieskanaal, te verplaatsen naar de balzak.
Tijdens de controles op het consultatiebureau zullen de balletjes worden gecontroleerd en afwijkingen zullen worden genoteerd op een ‘ballenkaartje’.

Het Consultatiebureau – Wat mag je ervan verwachten?
Consultatiebureau – Sluit het advies nog wel aan?
Afwijkingen indalen van de balletjes

Aanraking en contact

Het eerste contact met de wereld hebben we al voor onze geboorte. Deze tijd tellen we meestal niet mee als we onze leeftijd noemen, maar toch waren we er al. Vrouwen en mannen die in blijde verwachting zijn weten dit maar al te goed. De baarmoeder omhulde ons met een warme beschermende aanraking. Als we in de in de laatste weken van de zwangerschap onze aanwezigheid al schoppend lieten blijken, kon onze moeder ons soms al tot rust brengen door – door haar eigen huid heen – over onze rug te strijken. We reageerden dus al voor dat we geboren waren op het contact van buiten. Ook geluiden zoals de hartslag, de ademhaling en de stem van de moeder kalmeerden ons. Vanaf het allereerste begin communiceren we dus.

Lichaamscontact belangrijk voor gezondheid

Ook na onze geboorte is contact, in het begin vooral aanraking, belangrijk. Vroeger werd een baby meteen bij de moeder weggehaald om te worden gewassen en gewogen. We zien tegenwoordig beter in, dat lichaamscontact absoluut noodzakelijk is voor de gezondheid van de baby.

Het eerste contact met je baby
Hoe ziet een pasgeboren baby eruit?
Koortslip? Bescherm je baby en knuffel hem even niet!

Huilbaby

Zodra je bevallen bent wacht iedereen vol spanning op de eerste hartenkreet van je kleintje. Wanneer je baby goed doorhuilt haalt iedereen opgelucht adem, goedkeurend gemompel steekt op en er kan gefeliciteerd worden! Wanneer je baby na zes weken nog steeds huilt, heb je een ander verhaal. Het huilen gaat door merg en been en is om gek van te worden: de twijfel, de spanning, die eeuwige knoop in je maag, dat gevoel alsof al je zenuwuiteinden bloot liggen… Wat een heerlijke tijd zou moeten zijn blijkt ineens een hel.

Etiket

Hoewel de term huilbaby een nare klank heeft en mogelijk een etiket drukt op je kindje, hebben we vanwege de herkenning er toch voor gekozen deze benaming te hanteren. De term ‘prikkelbare baby’is ook goed bruikbaar, maar minder bekend. Een huilbaby wordt gedefinieerd aan de hand van deze criteria:

  • je baby huilt gedurende minstens drie weken, meer dan drie dagen per week, drie uur per dag
  • je baby huilt zonder aanwijsbare oorzaak: luier, voeding, ongemak, pijn, ziekte, et cetera

Huilbaby – Hoe ga je hiermee om? Wat kun je er aan doen?
Rust Regelmaat Reinheid – De 3 R’s werken nog steeds
Inbakeren – Een doekje voor het bloeden?

Kinderziekten

De klassieke kinderziekten zoals, mazelen, rodehond, Bof, Kinkhoest, Roodvonk en Waterpokken, komen niet zoveel meer voor door het vaccinatieprogramma op het consultatiebureau. Maar het kan natuurlijk altijd gebeuren dat je kindje tóch ziek wordt. Uitzieken is in dat geval vaak het beste.

Kinderziekten – Mazelen Voorkomen en genezen
Wat is Kinkhoest? Hoe kun je het voorkomen?
Kinderziekten – Waterpokken
Kinderziekten – Rodehond

Koorts

Complicaties doen zich niet vaak voor. Als de koorts blijft aanhouden of hoog oploopt (boven de 40oC) en/of je kindje voelt zich écht heel ziek, jonger is dan één jaar, bij nekstijfheid, sufheid en/of als het zwaar hoest en slijm opgeeft, raadpleeg dan een arts.
Omdat veel kinderziekte gepaard gaat met jeuk, moet je ervoor zorgen dat zijn handjes en nageltjes schoon zijn. Dit is nodig om te proberen een infectie te voorkomen. Je kunt je kindje eventueel handschoentjes of washandjes aandoen.

Veel drinken

Geef je zieke kindje veel te drinken, vooral bij koorts. Als je je kindje hebt verzorgd, was dan gelijk even je handen.

Kinderziekten – Welke kinderziekten zijn er?
Wat is het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
Huidproblemen bij je baby – Berg
Natte neuzentijd – Alles over verkoudheid

Navelverzorging

Na de bevalling heeft de navelstreng geen functie meer, dus zodra je kindje is geboren wordt de navelstreng ongeveer 2 cm van de buik afgebonden en doorgeknipt. Dit navelstompje wordt al snel na de geboorte gelig van kleur. Het voel zacht en geleiachtig aan.
Het stukje dat overblijft wordt afgedekt met een steriel gaasje en een navelbandje. Belangrijk dat het stompje droog blijft om goed te kunnen genezen.

Voorkom infectie

In de dagen na de geboorte heeft het navelstompje nog wel wat verzorging nodig, vooral om infecties te voorkomen. Veeg het geregeld af met een nat watje en één keer per dag met een klein beetje alcohol. Geef de alcohol wel even de kans om te verdampen voor je het steriele gaasje er weer op doet.

Navelverzorging van je baby – Hoe doe je dat?

Vitamine

Vitamine K

“Vitamine K wordt aangemaakt in je darmen, maar de darmen van pasgeboren baby’s kunnen dit nog niet. Geadviseerd wordt alle pasgeborenen in de eerste uren na de geboorte 1 mg vitamine K te geven. Baby’s die geheel of grotendeels borstvoeding krijgen moeten tot en met de derde levensmaand 25 microgram vitamine K1 (3 druppels) per dag krijgen toegediend.
Bij flesvoeding zit de vitamine K al in de voeding verwerkt en hoeft je kindje geen extra druppels.

Vitamine D

Een groep van deskundigen (Gezondheidsraad en een speciale commissie) is van mening dat kinderen extra vitamine D nodig hebben voor sterke tanden en botten. Volgens een bericht op de website dokterdokter.nl krijgt een kwart van de kinderen dit niet. Kinderen tot vier jaar zouden nog niet in staat zijn via de huid voldoende vitamine D op te nemen en kunnen ook niet voldoende vitamine D uit de voeding halen. Drinkt je kindje echter opvolgmelk of peutermelk, dan zit hier al extra vitamine D in verwerkt en is extra inname niet noodzakelijk. Kinderen vanaf 4 jaar en volwassenen maken voldoende vitamine D zelf aan, door het zonlicht dat op de huid straalt.

Mondverzorging en tandenpoetsen
Risicogroepen hebben extra vitamine D nodig

Meningen verdeeld

Ook over de inname van vitamine D zijn de meningen verschillend. Als je bijvoorbeeld dit artikel leest, zie je dat Stefan Kleintjes hier een eigen mening over heeft. Hij schrijft hier:

“In de nieuwe voedingsrichtlijnen voor zuigelingen en peuters van de Inspectie voor de Gezondheidszorg staat dat baby’s vanaf twee weken vitamine D nodig hebben. Verder staat er: “Naast suppletie met vitamine D zijn er vanaf de leeftijd van drie maanden geen andere vitaminen en mineralen supplementen nodig, mits het kind een normaal voedingspatroon heeft.”
“Ik vind de aanbeveling om vitamine D te geven soms overdreven, vooral in de zomer, als baby’s vitamine D uit zonlicht aanmaken. In sommige landen, wordt vitamine D alleen aangeraden in risico-gevallen: kinderen met een donkere huid in een koud klimaat, kinderen waarvan de moeders nooit buitenkomen of alleen zwaar gesluierd, kinderen die fulltime in kinderdagverblijven zitten in de binnenstad en weinig buitenkomen. En prematuren.”

Nieuw advies

Het nieuwe advies is 10 microgram per dag voor alle kinderen tot 4 jaar en ook voor alle zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Ouders krijgen dit ook te horen bij het CB en de verloskundige. Vitamine D speelt overigens niet alleen een rol bij het versterken van de botten, maar laatst is bijvoorbeeld ook bekend geworden dat kinderen met een tekort aan vitamine D vaker diabetes type 1 hebben.

Meer informatie

Medisch alfabet
Geboortevlekken – Welke zijn er?
Oh jee… darmkrampjes!
De hielprik – Waar is die goed voor?
Koorts – Waar is koorts goed voor? Wat kun je er aan doen?
Huiduitslag – Check de rode vlekkenwijzer
EHBO met kids
Het gevaar van een koortslip
Hooikoorts – Wat is het en wat kun je er aan doen?
Borstvoeding voor de lange termijn…
Wat is Thalassemie?
Baby in de zon, maar hoe bescherm je hem?
Gezond en smakelijk eten voor je baby
Huilbaby – Hoe ga je hiermee om? Wat kun je er aan doen?
Risicogroepen hebben extra vitamine D nodig
Mondverzorging en tandenpoetsen
Babymassage – Verdieping van de band met je baby
Babyvoeding – Borstvoeding en flesvoeding
De eerste dagen met je baby
De hygiëne van je baby – Waar moet je op letten?
Hoe ziet een pasgeboren baby eruit?
Wat is Kinkhoest? Hoe kun je het voorkomen?
Navelverzorging van je baby – Hoe doe je dat?
Het Consultatiebureau – Wat mag je ervan verwachten?
Consultatiebureau – Sluit het advies nog wel aan?
Fopspeen – Is een fopspeen slecht voor je baby?
Hoe worden baby’s onderzocht op aangeboren of erfelijke aandoeningen?
Afwijkingen indalen van de balletjes
Koortslip? Bescherm je baby en knuffel hem even niet!
Kinderziekten – Rodehond
Kinderziekten – Waterpokken
Inbakeren – Een doekje voor het bloeden?
Kinderziekten – Welke kinderziekten zijn er?
Wat is het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
Kinderziekten – De bof
Huidproblemen bij je baby – Berg
Natte neuzentijd – Alles over verkoudheid
Het belang van handen wassen
Wegwerpluiers of wasbare luiers?
Babyfluisteraar: Zin of onzin?
Shaken Baby Syndrome
Verslikken en verstikking – Baby EHBO

Bronvermelding

Tekst: Marion Middendorp
Stockfoto: 123rf.com

Kijk ook naar...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *