Scheiden met kinderen – Hoe regel je dit zorgvuldig?

Scheiden met kinderen - Hoe regel je dit zorgvuldig?Op de achtergrond speelt het orkest jullie liefdeslied, het lied wat zo typerend is voor jullie relatie. Een lied vol herinneringen aan liefde, hoop en een nieuwe fase in je leven. Vol tederheid kijk je elkaar aan en je voelt je smelten wanneer je in zijn ogen kijkt, zoveel liefde en warmte, genoeg voor een heel leven…

Dat dacht je tenminste op die mooie huwelijksdag. Nu, enige tijd later, kun je geen warmte of liefde meer in zijn ogen ontdekken. Boosheid of misschien desinteresse, maar in ieder geval geen liefde meer. De koek is op. Wat eens zo mooi begon, eindigt hier en nu, maar jullie zijn inmiddels niet meer samen… een kwestie van zorgvuldig handelen!

Toelichting

In deze reportage spreken we over scheiding en huwelijk. Het spreekt voor zich dat deze informatie ook geschikt is voor samenwonende partners die besluiten hun relatie te verbreken. Door te kiezen voor de termen ‘gescheiden’ en ‘huwelijk’ hebben we getracht de reportage zo overzichtelijk mogelijk te houden.
Het beëindigen van een relatie heeft echter dezelfde impact voor je kind, als een scheiding. Voor hem maakt het immers niets uit of zijn ouders al dan niet gehuwd zijn.

Hoeveel echtscheidingen per jaar

Op het moment dat de trouwklokken nog nagalmen in je oren, denk je er niet aan dat er voor jullie ooit een moment zou kunnen komen dat een scheiding onafwendbaar is. Toch zit het risico erin! Het aantal echtscheidingen was in Nederland in 2008 met 2 per 1.000 inwonders gelijk aan het Europees gemiddelde.
Van de huwelijken die in 2005 ontbonden werden, heeft bijna een op de vier tussen de vijf en tien jaar stand gehouden. Bij een op de vier scheidingen waren de huwelijkspartners zelfs al twintig jaar of langer bij elkaar. Het aantal echtscheidingen binnen vijf jaar is het afgelopen decennium gehalveerd. Dit komt door het ongehuwd samenwonen, dat vaak een ‘proefperiode’ is voorafgaand aan het huwelijk. Een deel van deze relaties wordt verbroken zonder dat het tot een huwelijk komt. In 2006 telde Nederland 1 miljoen gescheiden personen: 570.000 vrouwen en 430.000 mannen.
De kans dat je huwelijk misloopt is dus een flink stuk groter dan dat je kans maakt op een leuke prijs in de Staatsloterij.

Genoemde cijfers zijn afkomstig van
www.cbs.nl
www.scheidingsmakelaar.nl

Reden tot echtscheiding

Wist je dat het merendeel van alle echtscheidingen van de vrouw uitgaat? Maar of het idee van scheiden nou wel of niet van jou afkomt, is eigenlijk niet zo interessant. Je leven zal hoe dan ook op z’n kop staan. Van een gehuwde moeder ben je ineens een single parent Chaos in je hoofd of niet, voor je kinderen ben je gewoon De ouder die altijd alles regelt en moet voor hen de wereld zoveel mogelijk normaal doorgaan. Geen makkelijke klus wanneer in jouw hoofd een rollercoaster van emoties raast.

Argumenten om te willen scheiden kunnen zijn:

1. Omdat de karakters botsen
2. Omdat er een ander in het spel is
3. Omdat verwachtingen niet zijn uitgekomen
4. Uit elkaar gegroeid
5. De relatie heeft nooit echt iets voorgesteld
6. Kwam niet aan zichzelf toe binnen de relatie
7. Het leven de liefde moet mooier kunnen zijn
8. De relatie heeft zware tijden niet overleefd
9. Kunnen niet met elkaar communiceren
10. Uitgekeken op partner
11. Partner is gewelddadig
12. Partner is verslaafd

Bron: Scheiden – Met je ex toch samen goede ouders

Scheiding en kinderen, hoe vertel je het?

Volgens het CBS maakten in 2007 bijna 35.000 kinderen een scheiding mee. In 1997 waren dit er nog 5.000 minder.
De kogel is door de kerk de scheiding is definitief. Wanneer en hoe vertel je het nou aan je kind(eren)? Ongetwijfeld zal je kind al een en ander hebben gemerkt van de spanningen in huis, misschien heeft hij zich er niet in geuit of over gesproken, maar kinderen zijn niet gek en voelen spanningen heel goed aan. Het onderwerp bespreekbaar maken geeft hem de gelegenheid er ook over te praten.
Vertel hem het liefst samen over jullie voornemen en probeer er samen alles aan te doen hem gerust te stellen. Natuurlijk mag je je emoties tonen (dan zal ook je kindje eerder zijn emoties tonen), maar ze mogen niet de overhand krijgen. Het gaat op dit moment om hem.
Vertel je kind duidelijk wat er aan de hand is, zonder in details te treden, op een manier dat het voor hem duidelijk is. Probeer te voorkomen met een vinger een ‘schuldige’ aan te wijzen.
Wees wel eerlijk, geef hem geen vlase hoop en luister goed naar wat je kindje vertelt, denkt en voelt. Vertel hem wat er allemaal voor hem zal gaan veranderen maar vertel hem ook wat voor hem hetzelfde zal blijven. Bijvoorbeeld het belangrijk feit dat jullie allebei zielsveel van hem blijven houden!

De belevenis vanuit je kind

Je kind is zich vaak van geen kwaad bewust. Hij weet niet beter dan dat zijn ouders voor altijd en eeuwig bij elkaar zullen zijn. Zijn vertrouwen wordt daarom erg op de proef gesteld. Daarnaast verandert er (in de meeste gevallen) ook nog eens van alles. Denk maar eens aan een mogelijke verhuizing, een van de ouders minder vaak zien, de spanning tussen de ouders, werktijden van de ouder kunnen veranderen, misschien zelfs naar een andere school… Bijna niets blijft meer hetzelfde. Logisch dat je kindje deze periode angstig kan zijn en hierdoor gedragsproblemen kan krijgen. Zoveel emoties en onzekerheden in zo’n klein hoofdje, is haast vragen om problemen… en hij kan er helemaal niets aan doen!

Hoe uit een kind zijn emoties?

Er over praten is vaak moeilijk voor een kind, maar je zult zeker kennismaken met verschillende uitingen van zijn verdriet en onzekerheid.. Denk maar eens aan bedplassen, ruzie maken met vriendjes en vriendinnetjes, op zoek gaan naar aandacht, grenzen verleggen, slecht luisteren. Het zal veel geduld van je vragen met de machteloosheid van je kindje om te gaan. Je kindje zal zich ook bang kunnen voelen en eenzaam. Hij mist tenslotte een ouder en zijn liefde voor beide ouders is onvoorwaardelijk.
Je kindje weet niet wat hij moet verwachten en kan zich zelfs schuldig voelen aan de scheiding. Ook als ouders daar geen enkele aanleiding toe geven, is dit mogelijk.
Er zijn ook kinderen die zich na een scheiding opgelucht voelen en tevreden. Zeker na een periode van veel ruzies. Ook van dit gevoel kan een kind in de war raken. Hij wil immers helemaal niet blij of opgelucht zijn met het vertrek van een van de ouders.
Dus hoe je kindje zich ook voelt, deze onzekere periode kan angstig voor hem zijn en hij kan hierdoor probleem gedrag vertonen. Het is dus heel belangrijk dat je aandacht hebt voor de manier van reageren van je kindje en het onderwerp met hem bespreekbaar houdt.

Loyaliteitsconflict

Je kindje houdt van allebei de ouders. Hij wil daarom helemaal niet kiezen, hij zou het wellicht niet eens goed kunnen. Kinderen zitten in dit geval echt tussen wal en schip. Wanneer zij een ouder zouden troosten, heeft hij het gevoel de ander af te vallen en daarmee ontrouw te zijn aan de liefde voor de ander… Maar het geeft ook geen goed gevoel als hij geen troost biedt… Eigenlijk kan hij het voor zijn gevoel nooit goed doen. Praat hierover met je kindje en leg hem heel duidelijk uit, dat hij van allebei de ouders, evenveel mag houden en dat hij nooit hoeft te kiezen!

Is een scheiding per definitie een trauma voor een kind?

Een scheiding hoeft niet per definitie een trauma te betekenen voor kinderen, het hangt er vanaf hoe je als ouder ermee omgaat. En dat kan alleen als je niet steeds jezelf voorop stelt, maar juist het belang van de kinderen op de eerste plaatst zet. En dat alles op een moment dat het ook bij jou een komen en gaan is van emoties als boosheid, angst, verdriet, agressie, schuld, schaamte, ontreddering, idealisering, ongeloof, onzekerheid, wanhoop, teleurstelling, woede… Het lijkt een onhaalbare zaak, maar het is pertinent niet onmogelijk!
Van cruciaal belang is een goede omgang met je partner. Hoe moeilijk dat misschien ook is! Jullie zijn misschien geen partners meer, maar delen wel het ouderschap en aan de verplichtingen en verantwoordelijkheid naar je kind(eren) verandert niets met een scheiding.

Hoe kun je je kindje helpen?

Blijf altijd alert

Er kunnen signalen zijn die erop duiden dat je kind(je) de scheiding niet goed verwerkt. Hij kan zich terug trekken en weigeren ergens over te praten, of juist het tegenovergestelde gedrag vertonen door juist heel behulpzaam en gemakkelijk te zijn. Maar ook kan het voorkomen dat je kindje heel boos, ongehoorzaam of roekeloos is. Of misschien verliest je kindje wel zijn interesse en enthousiasme in zijn hobbie(s), gaat hij weer in zijn bed plassen of vindt hij het ineens weer heel moeilijk om ergens weg te gaan. Blijf alert en blijf heel goed naar je kindje luisteren.

Wees eerlijk tegen je kindje

Praat met je kindje en leg hem uit dat deze scheiding absoluut niets met hem te maken heeft. Je kindje heeft deze opmerkingen hard nodig – ook als hij nooit iets in die richting zegt, kan dit door zijn hoofd spoken. Je kunt het niet vaak genoeg benadrukken.
Wees duidelijk en eerlijk over de situatie en doe hem geen loze beloften. Kinderen hebben een feilloos gevoel wanneer je informatie verdraait of verzwijgt. Zeker nu zijn vertrouwen toch al wankelt, is het belangrijk dat je dit niet – onnodig – meer laat wankelen. Ook niet als je het goed bedoeld om zijn pijn te willen verzachten.

Haal zijn angst weg

Je kindje kan zich allerlei angsten in zijn hoofd halen. Bijvoorbeeld dat hij de andere ouder nooit meer zal zijn, of dat er ineens geen geld meer zal zijn voor zijn club. Geef hem de kans zijn angsten uit te spreken, neem ze serieus en stel hem gerust.

Er zijn geen schuldigen

Je helpt je kindje er absoluut niet mee wanneer je je ex-partner zwart gaat maken. Daarvan raakt je kindje alleen maar in een loyaliteitsconflict en daar zit niemand op te wachten. Als je iets wilt bespreken met je ex-partner, doe je dat met hem (of haar) en niet via je kind(eren). Jullie kind(eren) houd van jullie allebei en daar mag hij niet in belemmerd worden.

Schroom niet

Lukt het je niet, je kindje goed te begeleiden, schroom dan niet advies te vragen aan een deskundigen.

Aanvaarding en verwerking

en relatie verwerken doe je niet binnen een paar dagen. Gemiddeld duurt dit maar liefst zo’n twee tot drie jaar. Volgens de experts moeten alle seizoenen minstens 2x voorbij zijn gekomen. Belangrijk punt voor de verwerking is je bewust zijn van het feit dat je relatie is misgelopen en de acceptatie hiervan. Als je kunt inzien waarom de relatie niet meer werkt, is dat alvast een goed uitgangspunt. Jammer genoeg zien vaak ouders dit niet op hetzelfde moment. Probeer daarom altijd rekening te houden met de zienswijze van de ander. Begrip voor de ander, is alvast een goede basis voor een goede verstandshouding tussen jullie in de toekomst.

Ouderschap en gezag

Het is belangrijk dat je als beide ouders het gezag behoud. In het boek Scheiden – Met je ex toch samen goede ouders worden goede tips gegeven hoe je het gezag kunt behouden:

  • Wees duidelijk in je eigen opvoedmethoden en regels;
  • Wees gedisciplineerd en bied structuur;
  • Verdraag het feit dat je ex de zorg op zijn/haar manier ter hand neemt;
  • Laat je niet manipuleren of tegen elkaar uitspelen door je kinderen;
  • Laat je ouderlijke gezag niet ondermijnen door je ex en doe het zelf ook niet;
  • Verbijt je irritaties over je ex en respecteer hem/haar als ouder;
  • Probeer geen vader en moeder tegelijk te zijn en het onmogelijke van jezelf te eisen;
  • Laat kinderen ook wat doen in het huishouden;
    Gooi niet al het gedrag van je kind op de scheiding;
  • Zorg dat je tijd voor jezelf neemt zodat je niet overbelast raakt;
  • Ga niet overcompenseren met verwennerij of juist overdreven strengheid.

Ouderschapsplan

De wet Bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding is op 1 maart 2009 in werking getreden. De wet verplicht ouders die gaan scheiden, vooraf de zorg voor hun kinderen goed te regelen. Zij moeten een ouderschapsplan opstellen, waarin de afspraken staan die zij hebben gemaakt over:

  • het verdelen van de zorg voor hun kinderen
  • de alimentatie voor de kinderen
  • informatie-uitwisseling: ouders moeten elkaar op de hoogte
  • houden over hun kinderen

Ouders moeten ook aangeven hoe zij hun kinderen hebben geïnformeerd over en betrokken bij de afspraken.

tip
Ouderschapsplan

Meer informatie

Ouderschap en opvoeding – Welke vormen zijn er?
Adoptie – Wat komt er allemaal bij kijken?
Werk en kind – Is onze carrière sluipmoordenaar van ons kind?
Hechtingsproblematiek – Wanneer een veilige hechting niet is gelukt
Stress – Hoe voorkom je het?
Moeders – Leggen we de lat te hoog?
Mama is helemaal oké
Interview met Beatrijs Smulders – Een veilige hechting
Carrièrekeuze: Moeder – Over bewuste Thuisblijfmoeders
Wat bewerkstelligt de liefde?
Opnieuw verliefd… met kinderen
Autisme & echtscheiding
Alleenstaande moeder – Ik doe het alleen
Ouderschapsplan
Co-ouderschap, ook voor de lange termijn?

Bronvermelding

Tekst: Marion Middendorp
Foto: 123rf.com
www.scheidingsmakelaar.nl
www.cbs.nl
www.opvoedadvies.nl
www.echtscheidingswijzer.nl
www.echtscheidingswijzer.nl – Tips
Scheiden – Met je ex toch samen goede ouders | ISBN 978902749540
Stockfoto: 123rf.com

Kijk ook naar...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *