Hoe gaat een crematie?

Hoe gaat een crematie?Een van de belangrijkste beslissingen rondom de uitvaart is de keuze tussen een begrafenis en crematie. Een moeilijke keuze, waar je natuurlijk goed over wilt nadenken. En dat terwijl je hoofd er waarschijnlijk helemaal niet naar staat. Toch is het noodzakelijk om ook de praktische kant van het overlijden van je kindje te regelen en het liefst zo goed mogelijk. Je wilt later natuurlijk geen spijt krijgen van je keuzes.

Het verschil tussen begraven en cremeren

Soms is de keuze tussen begraven en cremeren cultuur of religieus gebonden, maar vaak is er gewoon een persoonlijke voorkeur. In de Romeinse tijd werd zowel begraven als gecremeerd. Volwassenen werden doorgaans gecremeerd; kinderen werden begraven. De precieze reden hiervoor is niet duidelijk, maar het verschil in sociale positie lijkt een logische verklaring. De overledene kreeg grafgiften mee voor het leven in het hiernamaals. In Nederland is het pas sinds 1955 toegestaan om naast begraven te kiezen voor cremeren. Intussen staan beide manieren van uitvaart landelijk op gelijk niveau – regionaal kan dit nog sterk verschillen.
Als je niet religieus of cultuur gebonden bent aan een bepaalde manier van uitvaart en je hebt ook (nog) geen persoonlijke voorkeur, waar ga je dan voor kiezen? Wat zijn nu eigenlijk heel concreet de voor- en nadelen van deze twee mogelijkheden?

Begraven

Voordelen

  • Het is een mooi ritueel en mensen vinden het vaak een prettig idee dat er een duidelijke plek is waar je de overledene kunt opzoeken.
  • Je kunt een gedenksteen plaatsen (er is veel mogelijk op dit gebied).
  • Je kunt kiezen voor een familiegraf (dit kan het gevoel versterken dat je op enig moment weer verenigd zult zijn).
  • Je kunt je kindje laten herbegraven* (bijvoorbeeld naar een eigen graf of andere begraafplaats bij een eventuele verhuizing).

Nadelen

  • Kosten van een eigen graf kunnen oplopen** maar met de keuze van een algemeen graf zijn de kosten te beperken.
  • Jaarlijks worden er kosten door de begraafplaats in rekening gebracht voor het onderhouden van het graf.
  • Het graf zal verzorgd en onderhouden moeten worden. Voor sommige mensen kan dit ook juist een voordeel zijn, zodat je het idee hebt iets voor je overleden kindje te kunnen doen.

* Bij het herbegraven vanuit een algemeen graf, heb je ook toestemming nodig van de nabestaanden (ouders) van de kindjes die in hetzelfde graf begraven zijn. Hiervoor wordt niet altijd toestemming gegeven.
** Per begraafplaats verschillend

Hoe gaat een crematie?

Cremeren

Voordelen

  • De as van je kindje kun je in je directe omgeving bewaren.
  • Er zijn heel veel gedenkmogelijkheden waarin je as kunt bewaren (sieraden, tatoeage, urn, schilderij).
  • Je hebt geen kosten voor een (eigen) graf en/of het onderhoud hiervan.
  • Cremeren is doorgaans iets goedkoper dan begraven (geen kosten van graf en gedenksteen).
  • Je kunt de as verstrooien, wat een mooie symboliek kan zijn.

Nadelen

  • De keuze is heel definitief, je kunt eventueel nog wel besluiten de as uiteindelijk te begraven. Sommige mensen vinden het definitieve karakter juist erg prettig (schoner).
  • Sommige mensen vinden het idee van verbranden geen prettige gedachte.

Na hoeveel dagen moet je kindje gecremeerd worden?

Je kindje moet uiterlijk op de vijfde dag na de overlijdensdatum worden gecremeerd. Bijvoorbeeld als je kindje op woensdag is overleden, moet hij uiterlijk maandag gecremeerd worden.
Met een vergunning van de burgemeester is het eventueel mogelijk uitstel te krijgen. Dit kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn wanneer er familie uit het buitenland over moet komen of wanneer er feestdagen tussen de dag van overlijden en cremeren liggen.

Asbestemming

In Nederland zijn er diverse mogelijkheden. Na de crematie wordt de as van je overleden kindje in een asbus gedaan en een maand opgeslagen. Dat is een wettelijke verplichting. Na deze periode moet je beslissen wat je met de as wilt doen.
Je kunt de as mee naar huis nemen en bewaren in een sierurn, je kunt een deel(tje) bewaren in een speciaal gedenksierraad of relikwiehouder, maar je kunt de asbus ook in een sierurn bijzetten in een urnenmuur of columbarium op een crematoriumterrein of begraafplaats.

As verstrooien

Je kunt er ook voor kiezen de as te verstrooien. Dit kan op diverse manieren: vanuit een vliegtuig en vanaf een schip op zee. Je kunt er eventueel voor kiezen zelf bij de verstrooiing aanwezig te zijn. Natuurlijk kan de as ook verstrooid worden over land of water. Je hebt in deze laatste gevallen wel toestemming nodig van de grondeigenaar of waterschapsbeheerder. Crematoria hebben zelf ook speciale plekken waar asverstrooiing plaatsvindt.
Crematoria hebben een algemene nis waar de asbus opgeslagen kan worden, tot je een besluit hebt genomen.

Lees verder: Ballonverstrooiing

Wat mag wel en wat niet bij een crematie?

Voor een crematie moeten doorgaans speciale kisten worden gebruikt. Deze zijn volledig van hout of spaanplaat. Sommige andere kisten kunnen bijvoorbeeld een laklaag hebben. Die verbrandt soms al voordat de kist helemaal in de oven is geschoven. Kisten kunnen ook plastic of ijzeren beslag hebben. Die moeten van te voren verwijderd worden.

De historie van de crematie

Crematie wordt ook wel lijkverbranding genoemd. Cremeren gebeurt in een crematorium waar het lijk in een kist wordt verbrand. De verbranding vindt plaats in een oven.
In Nederland is het cremeren lang verboden geweest. In 1991 werd in de Wet op de lijkbezorging crematie gelijkgesteld aan begrafenis. De eerste crematie in Nederland vond echter al plaats op 1 april 1914 in het Crematorium Velsen in het Noord-Hollandse Driehuis. Die crematie was illegaal. In de toen geldende Begrafeniswet van 1869 stond namelijk nog geen woord over lijkverbranding (overigens stond er ook niets vermeld over strafrechtelijke sancties; hiervan maakte voorstanders dankbaar gebruik). Pas in 1955 werd crematie wettelijk toegestaan.

Organiseren

Rond 1850 gingen in West-Europa voorstanders van crematie zich organiseren. Ze kregen steun van de medische wereld (hygiëne en ruimtegebrek). In Frankrijk, Italië en Duitsland was cremeren al wel mogelijk. Zo werd de Nederlandse schrijver Eduard Douwes Dekker (Multatuli) in Gotha (Duitsland) gecremeerd. Voor zover bekend, is hij de eerste Nederlander die gecremeerd werd.
Cremeren is al zo oud als de mensheid. In de Bronstijd werden er al urnen in hunebedden bijgezet. In de vorige eeuw en de eerste helft van deze eeuw bestond er uit geloofsovertuiging veel tegenstand tegen cremeren. Door de dode te begraven in plaats van te verbranden bleef het lichaam intact en stond niets de wederopstanding en het eeuwige leven in de weg. Begraven was de gangbare vorm; cremeren mocht alleen bij epidemieën, veldslagen en als ketterverbranding.

Cremeren in andere landen

In sommige landen gebeurt de verbranding ook elders. Bijvoorbeeld in India wordt een stoffelijk overschot vaak op stapels hout aan de oever van een rivier (bij voorkeur de Ganges) verbrand. De as wordt na afloop van de verbranding uitgestrooid in de rivier.
Op het hindoeïstische eiland Bali in Indonesië wordt de crematie gedaan op begraafplaatsen en stranden. Het wordt bijna nooit direct gedaan na de dood vanwege de hoge kosten die ermee gemoeid zijn. Vaak wordt het lichaam eerst begraven en na een tijd weer opgegraven om verbrand te worden. Deze omslachtige praktijk stuit echter op steeds meer weerstand.
Griekenland is het laatste Europese land dat crematie niet toestond. Sinds maart 2006 wordt het wel toegestaan.

Wat gebeurt er precies bij cremeren?

De crematie vindt meestal direct na de uitvaartdienst in de aula plaats. Mits de ovens natuurlijk niet in gebruik zijn. In sommige crematoria is het mogelijk dat de familie mee de ovenruimte in gaat. Dit lijkt misschien een eng idee, maar veel nabestaanden ervaren dit achteraf als positief.
In een oven past precies een kist. Die wordt er in geschoven of gerold. Er zijn twee soorten ovens. Bij de ‘koude start oven’ wordt de temperatuur van de oven naar beneden gehaald voordat de kist er wordt ingeschoven. De standaard temperatuur van een oven is rond de 1000 graden Celsius. Bij een ‘hete start oven’ is de temperatuur bij de start van het verbrandingsproces hoog, namelijk zo’n 700 à 800 graden. In het juiste spel van vuur en zuurstof wordt de kist met de overledene verbrand. De ovens zijn tegenwoordig computergestuurd, zodat het hele proces goed wordt uitgevoerd. Elke oven heeft een controleluikje of kijkglaasje. Een crematie duurt ongeveer een uur tot anderhalf uur.

Identificatieprocedure

Voorafgaand aan de crematie vindt er een identificatieprocedure plaats. Er wordt gewerkt met een formulier met een registratienummer. Dat nummer moet overeenkomen met het nummer op de kist. Is dat niet het geval, dan moeten de nabestaanden bevestigen dat de overledene in de kist ligt. Het crematorium moet zeker weten dat ze de juiste persoon cremeren. Vervolgens leggen ze bij de kist een vuurvast steentje met een unieke code. Dit steentje verbrandt niet en blijft samen met de as over. Zo kan de as altijd worden geïdentificeerd.
Tijdens de verbranding komt alle as op de ovenvloer terecht. De as wordt vervolgens samen met het vuurvaste steentje verzameld in een aspan waar het kan afkoelen. Dat duurt een paar uur. Als de as is afgekoeld wordt de as fijngemalen zodat het kan worden verstrooid. Het fijnmalen gebeurt met een cremulator. Voordat dat gebeurt, worden eerst handmatig en met een magneet alle metalen onderdelen eruit gehaald. Bijvoorbeeld spijkers, nietjes en medisch staal. Verbrande sierraden van edelmetaal worden landelijk verzameld en de opbrengst daarvan gaat naar goede doelen.
De as moet een maand in het crematorium blijven. Dat is wettelijk zo bepaald.

Interessante links

Hoe ziet een crematieoven eruit?

Meer informatie

Urnen en urnsieraden
Brand een kaarsje
De liefste en mooiste afscheidsgedichtjes
Hoe gaat een begrafenis?
Hoe gaat een begrafenis?
Bloemen en bloemstukken
Andere gedenkvormen
Afscheid nemen met een ballonverstrooiing

Bronvermelding

Tekst: Marion Middendorp
Stockfoto’s: 123rf.com, vlindervaria.nl en/of dreamstime.com

Kijk ook naar...

Een reactie

  • Dit zijn zaken die men niet altijd onder ogen wil nemen maar wel zo belangrijk zijn. Kennis over wat er gebeurt blijft vaak miniem zelfs bij betrokken nabestaanden. Niet gek gezien de impact die het overlijden van een dierbare kan hebben op hen. Het hoofd is er dan niet vaak bij. Daarom is goede ondersteuning bij een uitvaart dat wat je mag verwachten van een uitvaartverzorger. De wijze waarop een uitvaart wordt gehouden is over de jaren ook verhanderd. Was het in eerste instantie een navolgen van etiquette en vastgestelde verwachtingen, is het vandaag de dag een uitvaart die zo goed mogelijk aansluit bij de overleden individu.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *