Kinderziekten – De vijfde ziekte

Kinderziekten - Vijfde ziekteNaast bekende rode vlekjes kinderziekten als mazelen en waterpokken, is er de vijfde ziekte. Ook wel bekend met de naam erythema infectiosum. De vijfde ziekte komt vooral voor bij kinderen tussen de vier en tien jaar. Meestal verloopt de ziekte erg mild. De vijfde ziekte wordt veroorzaakt door een virus. Het parvovirus B19. Een kind kan de vijfde ziekte maar één keer krijgen.

Huiduitslag – Check de rode vlekkenwijzer

Waar komt de naam vandaan?

De ziekte dankt haar naam aan de volgorde waarin men vroeger de vlekjesziekten beschreef: 1. mazelen, 2. roodvonk, 3. rodehond, 4. ziekte van Filatov-Dukes (dit bleek later een variant van rodehond te zijn), 5. erythema infectiosum (vijfde ziekte) en 6. exanthema subitum (zesde ziekte).

Incubatietijd

De incubatietijd van deze ziekte is zeven tot twaalf dagen. Ongeveer 60% van de volwassenen is tegen de ziekte beschermd, omdat zij deze al hebben doorgemaakt in het verleden. De symptomen zijn vrij onschuldig.

Kinderziekten - Vijfde ziekte

Symptomen

Bij kinderen beginnen de klachten meestal met:

kleine rode vlekjes in het gezicht (niet op voorhoofd, neus bovenlip en kin)
hangerig
soms vuurrode wangen
soms koorts
geen/verminderde eetlust

De grillige vlekjes komen als eerste. Kleine en grote vlekjes door elkaar. Vaak verschijnen ze eerst in het gezicht en daarna op de billen, armen, benen en romp. De vlekjes kunnen jeuken en de huid kan gloeien (voelt warm aan). Je kindje kan wat hangerig zijn en lichte verhoging hebben. In de meeste gevallen worden kinderen niet heel ziek van de vijfde ziekte.
Na zo’n vijf tot negen dagen is de uitslag doorgaans weer verdwenen.

Terug komen

De vlekjes kunnen nog een paar weken lang terugkomen, bijvoorbeeld door een warme douche, kou of drukte. Ze verdwijnen dan ook weer snel. Volwassenen met de vijfde ziekte hebben vaak last van stijve handen en voeten. Dit duurt meestal 1 tot 2 weken. Volwassenen krijgen soms vlekjes.

Leg ziekte kinderen liever niet in de felle zon of in een warm bed. Hierdoor kan de huiduitslag de eerste weken erger worden.

Kinderziekten - Vijfde ziekte

Behandeling

De vijfde ziekte gaat vanzelf weer over, dus in principe is er geen behandeling noodzakelijk en is het gewoon een kwestie van goed uitzieken. Vertel wel op school en kinderopvang dat je kindje de vijfde ziekte heeft. Vooral omdat de ziekte zo besmettelijk is. Ouders kunnen dan letten op de klachten van vijfde ziekte bij hun kind.
Als je kindje geen hoge koorts heeft en zich niet zo ziek voelt, is er geen reden om de huisarts te benaderen. Neem wel contact op met de huisarts als je kindje zich wel ziek voelt en hoge koorts heeft.

Hoe kun je de ziekte krijgen?

Het virus zit in de keel van iemand die besmet is. Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met het virus in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken. Iemand met de vijfde ziekte kan andere mensen besmetten vanaf 1 week voordat hij ziek wordt en de vlekjes verschijnen. De vijfde ziekte is vooral besmettelijk als je lange tijd dicht bij iemand in de buurt bent die het virus heeft. Bijvoorbeeld in gezin, kinderdagverblijf, peuterspeelzaal of school.
Iedereen die (nog) geen vijfde ziekte hebben gehad, kunnen besmet raken en ziek worden.

Hoe voorkom je besmetting?

Om besmetting van de bof te voorkomen, kun je rekening houden met een aantal zaken:

Gebruik een papieren zakdoek en gooi deze na gebruik gelijk wel. Geen zakdoek bij de hand? Hoest dan in de plooi van je ellenboog.
Was altijd na hoesten, niezen en snuiten je handen.
Houd pasgeboren baby’s uit de buurt van hoestende en niezende mensen.
Leer ook kinderen op een goede manier te niezen en hoesten.

Het belang van handen wassen

Complicaties

Meestal verloopt de ziekte erg mild en is je kindje er nauwelijks ziek van. In zeldzame gevallen kunnen er complicaties optreden, zoals bloedarmoede en gewrichtsontsteking.

Zwangerschap en vijfde ziekte

Voor zwangeren die de ziekte nog niet doorgemaakt hebben (dus nog geen antistoffen tegen het parvovirus hebben) kan de ziekte voor de foetus fataal zijn. In het eerste trimester bestaat een verhoogde kans op een miskraam. Bij infecties van de foetus later in de zwangerschap kan zeer ernstige foetale bloedarmoede ontstaan (door remming van de bloedaanmaak) met groot risico op overlijden van het kind. Behandeling is mogelijk door het toedienen van een intra-uteriene transfusie.

Meer informatie

Medisch alfabet
Kinderziekten – Welke kinderziekten zijn er?
Kinderziekten – De zesde ziekte
Koorts – Waar is koorts goed voor? Wat kun je er aan doen?
Huiduitslag – Check de rode vlekkenwijzer
Kinderziekten – Rodehond
Top 10 kinderkwaaltjes
De gezondheid van je baby
De gezondheid van je peuter
Kinderziekten – Waterpokken
Het belang van handen wassen
Natte neuzentijd – Alles over verkoudheid
Wat is het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
Kinderziekten – Mazelen Voorkomen en genezen

Bronvermelding

Tekst: Marion Middendorp
Wikipedia
RIVM
Stockfoto: 123rf.com

Kijk ook naar...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *