Kinderen en de tandarts

Kinderen en de tandartsVanzelfsprekend ga jij twee keer per jaar voor controle naar de tandarts en een logische volgende stap is dat jouw kindje mee gaat. Spelenderwijs kan hij bij jou op schoot een keertje op en neer in de behandelstoel, en misschien al voorzichtig kijken met het spiegeltje… Uiteraard krijgt hij een beloning in de vorm van een tandenborsteltje of een ballon! Naar mate je kind ouder wordt en vaker mee is geweest, wordt het tandartsbezoek een normale routine.

De meeste kinderen hebben nergens last van maar een gewone controle kan heel anders uitpakken als blijkt dat je kind gaatjes heeft… Je voelt je schuldig, ervaart een gevoel van falen, bent boos, misschien zelfs angstig of verdrietig: Hoe kon dit gebeuren?!
Gaatjes kunnen in het melk- en in het blijvende gebit voorkomen. Ook al poets je nog zo goed en ook al doe je nog zo goed je best, als moeder kun je in sommige gevallen niet voorkomen dat je kind gaatjes krijgt…

Tanden poetsen en mondverzorging
Tandenverzorging – Waar moet je op letten?

Van melkgebit naar blijvend gebit

Van het melkgebit zijn vooral de kiesjes van belang omdat deze pas veel later (tussen 6 – 12 jaar) wisselen voor blijvende kiezen. Als je kind gaatjes heeft in zijn melkgebit is het dus zeker zinvol om er wat aan te doen! Bij sommige kinderen is het melkgebit onderhevig aan slijtage: ze knabbelen het letterlijk op. Het blijvende gebit kan bij het doorkomen al een slechte kies bevatten – dit noem je een ‘kaasmolaar’of kaaskies: slecht in aanleg met een haast bros, zwak glazuur.

Kaasmolaren

Er schijnt een relatie te zijn tussen kaasmolaren en het gebruik van antibiotica in de babytijd. Kaasmolaren zijn extreem gevoelig: bij het poetsen, bij het eten van zoetigheid… en bij de tandartscontrole – vooral het koude luchtspuitje!

Kindertandarts

In Nederland heb je speciale kindertandartsen die met veel souplesse, tijd en gemak de kinderen stapsgewijs begeleiden in het behandelproces: eerst kijken, een keertje lucht blazen, spiegeltje erbij, en pas later de stap naar behandelen, eventueel met lokale verdoving.

Kinderen en de tandarts

Cariës

Bacteriën huizen in tandplaque – de aanslag op de overgang tussen tandvlees en tanden en kiezen – en ze leven van suikers. Als afvalproduct geven ze een bepaald zuur af wat het glazuur en tandbeen aantast en gaatjes veroorzaakt – cariës.

Groeven

Sommige kiezen hebben een extra grove structuur: ze zijn hobbelig, met diepe groeven. Bacteriën vinden dit heerlijk, want in die diepe groeven blijven ongemerkt meer voedselresten (suikers) achter. Bij elke voedselinname krijgt je gebit een zogenaamde zuuraanval te verwerken; 6 ‘zuurpieken’per dag is houdbaar, maar meer pieken vormen een extra belasting voor je gebit. Daar helpt poetsen niet tegen… Beperk het aantal eetmomenten tot 6 – 7 per dag: geef liever in één keer drinken, koek, snoep én een toetje dan dat je dit over de middag verspreidt.

Wat kun je zelf doen?

Tegenwoordig is het gebruik van suikers en (fruit)zuren extreem hoog: kinderen krijgen tassen vol koek, pakjes (fruit)sap, blikjes fris, gezoete yoghurtdrink en andere snoepwaren mee om tijdens de overblijfdagen letterlijk zoet gehouden te worden. Er zijn dan meestal geen poetsbeurten tussendoor. Weer thuis wordt er tot etenstijd opnieuw sap of frisdrank gedronken, gesnackt, gesnoept, et cetera.

’s Morgens en ’s avonds

Gulden regel: ’s morgens poetsen en ’s avonds poetsen. Geef je kind bij tijdnood na de lunch een suikervrij kauwgompje – enige reiniging is beter dan niets. De allerlaatste actie voordat je kind naar bed gaat, moet poetsen zijn! Ook al komt hij later weer naar beneden met ‘Ik heb honger’ of ‘Ik kan niet slapen’… na die banaan of beker warme melk moet er tóch opnieuw weer even gepoetst worden. Suikers en voedselresten die de hele nacht blijven zitten zijn namelijk het ergst: bacteriën kunnen ongeremd hun gang gaan en de zuren die vrijkomen, kunnen ongehinderd op het glazuur inwerken.

Wat doet de tandarts?

Wanneer je kind een zwak gebit heeft let dan zelf op poetsen-poetsen-poetsen en beperk de zuuraanvallen tot 6 per dag. De tandarts heeft grofweg drie manieren om een zwak gebit te ondersteunen:

  • De kiesjes met een zwak glazuur krijgen een laklaag: een soort kunstglazuur (kwastje, spoelen) dat het invreten van zuren tegen gaat
  • Kiezen met diepe groeven krijgen een seallaag: een laagje kunststof (opzuren, spoelen, aanbrengen, uitharden met blauwe lamp – zonder boren!) dat het kauwvlak glad maakt waardoor het makkelijker schoon te houden is
  • De kiezen die aangetast zijn (gaatjes) herstellen met een vulling (boren, helaas…)
  • Soms wordt er geboord onder plaatselijke verdoving (een prikje), en eventueel wordt het tandvlees vooraf verdoofd met lidocaïne (slaapdruppeltjes voor de kies).

Voorbereiding

Bezoek je een speciale kindertandarts leg dan niet te veel uit, maar laat hem/haar het verhaal doen… Ga je naar je eigen tandarts, praat dan open en eerlijk met je kind over zijn kiesjes. Hou het echter simpel: ‘Er zit nog wat brood in je kiesje en de tandarts heeft een heel mooi schoonmaakapparaatje waarmee hij ‘brrr-brrr-brrr’ je kiesje mooi schoonmaakt. Dan gaat er een nieuw laagje op en is je kiesje weer helemaal mooi.’Heb je afgesproken dat je kind een prikje krijgt vertel dan heel simpel: ‘Omdat je kiesje schrikt van dat brrr-brrr-geluid laten we hem even lekker slapen met wat slaapdruppeltjes.’

Blijf eerlijk

Kinderen kunnen meer hebben dan wij denken, maar blijf eerlijk. Doet het pijn? Ja – wees eerlijk… je voelt wat. Vergelijk het met iets wat je kind niet leuk vindt maar nog wél aan kan, bijvoorbeeld een splinter uithalen, een pleister lostrekken of een moeilijke teennagel knippen… verzin het maar.

Dikke pech

Het is heel begrijpelijk dat je je onzeker voelt wanneer je kind de pech heeft een tandartsbehandeling te moeten ondergaan. Vergeet je eigen ervaring als kind en waak er voor dat je jouw angst niet projecteert – vraag zonodig of iemand anders met je kind mee wil…

Prettig gevoel over de tandarts

Belangrijk is dat jullie je prettig voelen bij de tandarts. Laat je kind niet forceren en maak desnoods meerdere afspraken om hink-stapsprong tot de uiteindelijke behandeling te komen. Heb je twijfels, vraag dan rond of er bij jou in de buurt een kindertandarts is, of een kliniek waar meer tijd en ruimte is voor de behandeling van kinderen.
Onthoud dit: als je goed poets en het snoepgedrag van je kind in de gaten houdt, hoef je je niet schuldig te voelen!

Meer informatie

Tandenknarsen of Bruxisme
Tandenverzorging – Waar moet je op letten?
Tanden poetsen en mondverzorging
Het verhaal van de tandenfee

Bronvermelding

Tekst: Monique Hordijk
Stockfoto: 123rf.com

Kijk ook naar...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *